Jesteś tutaj
Strona główna > Polska > Góry > Rezerwaty i pomniki przyrody w pieninach

Rezerwaty i pomniki przyrody w pieninach

8. Rezerwat krajobrazowy ścisły „Przełom Bełki pod Krempachami”
Rezerwat utworzono w 1959 r, na powierzchni 8,51 ha, koło wsi Krempachy i Nowa Biała. Obejmuje on skałki wapienne Kramnica (668 m) i Obłazowa (670 m), przez które przerzyna się rzeka Białka, największy dopływ Dunajca na Podtatrzu. Rosną tu reliktowe sosny zwyczajne i ciekawa roślinność naskalna. Szereg roślin właściwych Tatrom przybyło tu wzdłuż rzeki Białki. Z obu skał roztacza się wspaniały widok na rozlewisko Białki, na wioski Trybsz, Nowa Biała i Krempachy oraz na szeroką panoramę Tatr.
Białka, wypływająca w Tatrach, z szumem i bryzgiem pian toczy tu wartkie i zimne wody, bogate w pstrągi, po wyszlifowanych na gładko otoczakach. Nieustannie też atakuje stopy Obłazowej i Kramnicy. Podziemny tunel w Kramnicy przepuszcza nawet część wód. Ten uroczy zakątek przeznaczono na rezerwat przyrody i przerwano eksploatację czerwonego wapienia, z którego okoliczna ludność wypalała wapno. Lud wierzył, że barwa skał pochodzi od czerwieni zbójnickiego złota i czerwonych tkanin schowanych w jaskiniach.

Rzeka Białka
Rzeka Białka

Rezerwat ten ma szczególną wartość dla nauki, z tego też powodu nie jest ogólnie dostępny. Niestety jest on często penetrowany przez turystów i wczasowiczów, a nawet dewastowany. Latem 1971 roku zauważyłem znaczne zniszczenia na Obłazowej. Od strony północnej dobrze widoczna wydeptana ścieżka prowadziła na szczyt, co oznaczało, że niepowołane osoby wchodziły na skałę. Na jej wierzchołku znalazłem ślady po palonym ognisku. Najwięcej spustoszenia poczyniono wśród świerków. Wycięto niektóre drzewa, a z innych poobrywano gałęzie. Materiał ten zużyto na słupy i ściany szałasu zbudowanego u podnóża skały. Niedaleko stała tablica informująca o istnieniu rezerwatu przyrody.
Dewastowana jest również Białka. Zwracano już uwagę na bezmyślną gospodarkę dotyczącą eksploatacji żwirów z koryta tej rzeki mającą ujemne skutki przyrodnicze i ekonomiczne. Na dużą skalę przystąpiono do wydobywania żwirów w Jurgowie. Takie postępowanie narusza dynamiczną równowagę koryta. Potoki górskie zmieniają się podczas powodzi w nieokiełznany żywioł niosący zniszczenia. A przecież rzeka Białka podlega całkowitej ochronie w ramach międzynarodowego programu „Projektu aqua” koordynowanego przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i jej Zasobów. Na podkreślenie zasługuje fakt, że wydatkowano już ogromne sumy na rekultywację potoków, dopływów Dunajca na Podtatrzu, podobnie zniszczonych już przez pobór kruszywa i wycięcie zalesień w ich dolinach.
Z rezerwatu „Przełom Białki pod Krempachami” można przejść przez wieś Nowa Biała do Łopusznej. Tu do dzisiaj istnieje dworek, w którym żył i tworzył poeta, prozaik i pisarz Kazimierz Przerwa-Tetmajer.
9. Rezerwat „Lasek koto Hałuszowej”
Rezerwat chroni fragmenty naturalnych drzewostanów jodłowo-świerkowych z acydofilnymi gatunkami roślin, rzadkimi w Pieninach, jak np. rzeżucha trójlistkowa.

Kasia
Podróżniczka z zamiłowania. Studentka dziennikarstwa na Uniwersytecie Wrocławskim. Zakochana w Bałkanach, lecz w innych miejscach również świetnie się odnajduje ;-)
Top